MÔN HỌC TỰ NHIÊN, SINH

Công dụng của cây cần tây


Giúp Con Học, 21-6-2013 — Cần tây có tên khoa học Apium graveolens, là một loài cây thuộc họ Hoa tán. Cây cao, có tuổi thọ gần 2 năm, thân mọc thẳng đứng, cao tới 1,5 m, nhưng có nhiều rãnh dọc, chia nhiều cành mọc đứng. Lá ở gốc có cuống, hình thuôn hay 3 cạnh, dạng mắt chim, tù có khóa lượn tai bèo. Lá giữa và lá ngọn không có cuống, chia 3 hoặc xẻ 3 hoặc không chia thùy. Hoa gồm nhiều tán, các tán ở đầu cành có cuống dài hơn các tán bên. Không có tổng bao, hoa nhỏ màu trắng nhạt. Quả dạng trứng, hình cầu có vạch lồi chạy dọc.

downloadCần tây đã trồng nhiều ở Việt Nam để làm rau ăn, rất ngon khi rau cần tây xào với thịt bò, và thường dùng kèm với món hủ tíu Nam Vang ở miền Nam VN. Cần có 2 loại; có loại cần cao, lớn, mọc hoang ở ruộng lầy, các thung lũng, bìa rừng núi; mọc nhiều nhất ở các ruộng bậc thang, sình lầy ở Quảng Ngãi, Bình Định v.v.

Hiện nay, rau cần tây được xem như một loại rau sạch, thơm ngon, hợp khẩu vị. Rau cần tây thường sống và xanh tốt vào mùa rét. Rau cần tây có nhiều tác dụng tốt trong chữa bệnh huyết áp cao, lợi tiểu trong phù thũng.

Bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu là rễ và củ, lá thân cây cần ăn uống chín như rau muống.

Thành phần hóa học

Rau cần tây có 90,5% nước, 1,95% hợp chất nitơ, 0,07% chất béo, xenluloza 1,15% và 1,13% tro, vitamin A, B, C, các chất khoáng như Mg, Mn, Fe, I, Cu, K, Ca và vitamin P, cholin, tyrosin, axít glutamic và khi chưng cất cho từ 2-3% tinh dầu không màu rất lỏng, mùi thơm đặc trưng. Thành phần chủ yếu của tinh dầu là cacbua tecpen, d.limonen, silinen, sesquitecpen stinben, giaiacola, những lacton sednolit và anhydrit secdanoit.

Công dụng chữa bệnh và liều dùng

Các nước phương Tây dùng cần tây làm thuốc lợi tiểu. Ở Trung Quốc rau cần tây dùng làm thuốc thanh giải nhiệt, giảm ho, ăn ngon, hạ huyết áp.

Rau cần tây thu hái về phơi ráo nước trong máy, để chữa bệnh cao huyết áp, sỏi nhỏ đường tiết niệu… thu toàn bộ cây, thân và lá, củ, rễ… nấu nước uống trong ngày. Rau cần tây giã nát, đắp lên chỗ da có nhọt, viêm nhiễm. Những bệnh nhân có rối loạn chức năng gan (viêm gan mạn) dùng rau cần tây rất tốt (không ăn sống).

Rau cần tây cũng được các bệnh nhân cao tuổi sử dụng hàng ngày ngoài tác dụng điều trị cao huyết áp, còn giúp cho lượng nước tiểu thông, sạch… Với những bệnh nhân tai biến mạch máu não, bất động… có thể dùng rau cần tây giã nát lấy nước uống tươi. Ngay cả bệnh nhân viêm gan mãn tính – hay xơ gan cổ trướng… viêm hệ niệu bàng quang, u xơ tuyến tiền liệt, phù thũng… dùng rau cần tây, rau cần ta cũng rất tốt.

Cần tây chứa canxi, sắt, phospho, giàu protid – gấp đôi so với các loại rau khác. Cần tây còn chứa nhiều axít amin tự do, tinh dầu, mannitol, inositol, nhiều loại vitamin, giúp tăng cảm giác thèm ăn, xúc tiến tuần hoàn máu và bổ não. Cần tây tính mát, vị ngọt, tác dụng thanh nhiệt, lợi thủy, trị đàm nhiều đầy ngực, lao hạch… Thử nghiệm đã chứng minh rau cần có tác dụng giảm áp rõ rệt, thời gian duy trì tùy theo liều lượng.

Hợp chất lưu hoá trong cần tây có khả năng tiêu diệt rất nhiều lại vi khuẩn, trong đó có loại vi khuẩn biến đổi hình dạng liên hoàn như khuẩn sâu răng. Ăn cần tây giúp phòng chống sâu răng, hạ thấp hàm lượng coletxtêrôn, ngăn ngừa các bệnh về tim, tăng khả năng miễn dịch cho cơ thể, hạ huyết áp cao đồng thời khó tiêu, thiếu máu. Chữa cảm cúm ăn cần tây với cháo nóng (ăn sống, nấu canh, xào ).

Mỗi ngày nên ăn một nửa củ cần tây. Chọn loại cần tây tươi sống là tốt nhất.

Rau cần tây hạn chế sự phát triễn ung thư vú

Một nghiên cứu mới đã phát hiện ra Apigenin, một hợp chất trong rau cần tây và các sản phẩm thực vật khác như trái cây và các loại hạt, có thể ngăn chặn các khối tế bào ung thư vú đang tăng sinh và phát triển.

Theo giáo sư Salman Hyder thuộc trường Đại học Missouri, “hiện nay ở Mỹ, 6 đến 10 triệu phụ nữ đang sử dụng liệu pháp thay thế hormone. Một số hormone tổng hợp được sử dụng trong liệu pháp này thúc đẩy sự phát triển khối u”. Các nhà nghiên cứu đã cho những con chuột tiếp xúc với medroxyprogesterone acetate, một loại progestin tổng hợp được sử dụng nhiều trong liệu pháp thay đổi nội tiết tố và nhận thấy có sự tăng tốc phát triển khối u vú. Tiếp đó họ nhận thấy chuột bị ung thư vú khi tiếp xúc với apigenin hình thành ít khối u và khối u phát triển chậm đáng kể so với sự hình thành khối u ở chuột không được tiếp xúc với apigenin. Do khi sử dụng medroxyprogesterone acetate, các tế bào khối u vú phát triển các mạch máu mới. Sau đó, các mạch máu cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết cho các khối u phát triển và nhân rộng. Chất apigenin chặn sự hình thành mạch máu mới, qua đó trì hoãn và đôi khi làm dừng lại sự phát triển và giảm số lượng tổng thể của khối u.

Tuy nhiên, apigenin không ngăn chặn được sự hình thành ban đầu của các tế bào ung thư vú. Hyder tin rằng phát hiện này có tác động tích cực đến những phụ nữ đang điều trị bằng liệu pháp thay đổi nội tiết tố.

Apigenin phổ biến nhất trong rau mùi tây, cần tây và cũng có thể được tìm thấy trong quả táo, cam, quả hạch và các sản phẩm thực vật khác. Tuy nhiên, do apigenin không hấp thu vào máu một cách hiệu quả, do đó các nhà khoa học chưa đưa ra liều lượng cụ thể cho con người. Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng để xác định liều lượng thích hợp đang được tiếp tục tiến hành.

“Tuy vậy, có thể việc giữ một mức độ tối thiểu apigenin trong máu là rất quan trọng để trì hoãn sự khởi đầu của ung thư vú. Có thể ăn rau cần tây và hoa quả mỗi ngày hoặc sử dụng thực phẩm chức năng là một ý tưởng thú vị. Tất nhiên, bạn nên luôn luôn hỏi ý kiến bác sĩ của bạn trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi lớn đến chế độ ăn uống hay lối sống của bạn” theo giáo sư Salman Hyder.

*Nguồn: Shopcaycanh

(Tổng lượt đọc: 107; Đọc trong ngày: 1)

Leave a Reply

%d bloggers like this: